Dzisiaj w BWA Krosno: Kolektyw HEX zaprasza na rozmowę z drzewem

Biuro Wystaw Artystycznych w Krośnie zaprasza na wystawę „W sobotę poszłyśmy do lasu porozmawiać z drzewem” autorstwa Kolektywu HEX.

Będzie to refleksja nad relacją człowieka z naturą, duchowością i światem pozaludzkim. Poprzez malarstwo, ceramikę i obiekty artystyczne twórczynie i twórca eksplorują motywy botaniki ludowej, rytuałów oraz głębokiej ekologii, proponując alternatywny sposób doświadczania rzeczywistości – oparty na uważności, współodczuwaniu i wzajemnych powiązaniach wszystkich form życia. – informują organizatorzy.

Wystawę można oglądać od 3 do 25 lipca 2026. Wernisaż odbędzie się 3 lipca o godz. 18:00, a o 18:30 wystąpi Grupa Śpiewacza „Śrywoda”. Wernisaż będzie tłumaczony na polski język migowy. Oprowadzanie autorsko-kuratorskie odbędzie się 4 lipca o godzinie 15:00.

Wystawa: „W sobotę poszłyśmy do lasu porozmawiać z drzewem.”
Autorki/autor: Kolektyw HEX – Adrianna Konopka, Zuzanna Litawińska, Weronika Pietrzak, Anna Rutkowska, Jakub Sobolewski, Aleksandra Szczodry
Kuratorka: Agata Sulikowska-Dejena
Termin wystawy: 3 – 25 lipca 2026
Wernisaż: 3 lipca, godz. 18:00
Wydarzenie towarzyszące podczas wernisażu: występ Grupy śpiewaczej “Śrywoda”; godz. 18:30
Wernisaż tłumaczony na polski język migowy.
Oprowadzanie autorsko-kuratorskie: 4 lipca (sobota) godz. 15:00

Tekst kuratorski:

A gdyby tak…

A gdyby tak odczuwać głęboką wspólnotę doświadczeń ze wszystkimi formami życia na Ziemi? Słyszeć i rozumieć język zwierząt i roślin? Czuć całym sobą jedność z otaczającym światem? Nie różnicować doświadczeń na psychiczne i fizyczne, a świata na duchowy i materialny? A gdyby tak odrzucić obiektywność, racjonalność i standaryzację? Odnaleźć własną drogę i tożsamość wśród pól, lasów, w szumie wód i wiatru? Wsłuchać się? Dostroić? Dać się unieść i nieść?

Tego rodzaju pytania-marzenia nierozerwalnie związane są z człowiekiem i światem sztuki. Magia, spirytyzm, gnoza czy ezoteryka są w niej obecne od jej samych początków w odległej prehistorii. Również w czasowo bliższych nam okresach, w sztuce nowoczesnej XIX i XX wieku, istnieje długa tradycja łączenia twórczości z głęboką, ale niereligijną duchowością. Ciągłość takich zainteresowań możemy wskazać od epoki romantyzmu, gdy w sztuce pojawiają się sabaty czarownic, świtezianki, baśnie i legendy ludowe oraz ludowa, pogańska obrzędowość. W drugiej połowie XIX w. brytyjska spirytystka Georgiana Houghton, uznawana za prekursorkę abstrakcjonizmu, czerpiąc z nieświadomości, wykorzystywała do tworzenia technikę automatyzmu rysunkowego. Szwedzka malarka Hilma af Klint na początku XX wieku tworzyła swoje abstrakcyjne kompozycje podczas seansów mediumicznych, malując według wskazówek kontaktujących się z nią niematerialnych bytów. Teozofia zainspirowała Wassily’ego Kandinsky’ego do poszukiwania wibracji duchowych i emocjonalnych kolorów i kształtów, a następnie prób wywoływania rezonansu w duszy odbiorcy za pomocą tworzonych z nich abstrakcyjnych kompozycji. Podobnie Piet Mondrian poprzez sztukę nieprzedstawiającą starał się ukazywać opartą na harmonii strukturę wszechświata. W nowszej historii sztuki odnajdujemy malarki takie jak Janina Kraupe, Urszula Broll i związaną z nią katowicką Grupę Oneiron, do której twórczości odwołuje się w jednym ze wspólnych projektów Kolektyw Hex.

Działania osób należących do kolektywu: Adrianny Konopki, Zuzanny Litawińskiej, Weroniki Pietrzak, Anny Rutkowskiej, Jakuba Sobolewskiego i Aleksandry Szczodry, wykraczają poza zwykłą fascynację tematami związanymi z magią, ezoteryką oraz alternatywnymi formami duchowości. Fundamentalną ideą ich aktywności artystycznej są założenia „głębokiej ekologii” – nurtu filozoficzno-społecznego zakładającego równą wartość i prawo do życia wszystkich organizmów i traktującego człowieka jedynie jako równorzędną część większej całości. Kolektyw Hex, zgodnie z jej postulatami, łączy aspekty filozoficzne z duchowością, ze sferą uczuć i aktywnymi działaniami. Za pomocą sztuki, czynności symbolicznych i prywatnych mikrorytuałów przede wszystkim praktykuje uważność skoncentrowaną na skomplikowanej, wielowarstwowej sieci wzajemnych zależności świata ludzkiego, roślinnego, zwierzęcego i metafizycznego.

Sami o sobie piszą: „Wątki przeplatające się w naszej twórczości odwołują się do odwiecznych mistycznych poszukiwań, związku między rzeczami widzialnymi i niewidzialnymi. Interesują nas tematy takie jak alchemia, ziołolecznictwo, mitologia, folklor, astrologia, szamanizm i botanika ludowa. Głęboko pochylamy się nad duchową relacją łączącą nas z Ziemią i pozaludzkim światem”.

Wystawa W sobotę poszłyśmy do lasu porozmawiać z drzewem, obok sześciu roślin (losowo wybrane to: chaber przestrzelon, kalina koralowa, zimowit jesienny, rozchodnik płaskolistny, podbiał pospolity i jarzębina), nad którymi praca miała prowadzić do silniejszego emocjonalnego związania z nimi, skupiona jest na szeroko rozumianym świecie przyrody, praktykach magii apotropeicznej (ochronnej) oraz rytuałach związanych z botaniką ludową.

Adrianna Konopka za pomocą prac ceramicznych bada relacje między tym, co żywe, organiczne, a tym, co z założenia – jako wytwór współczesnej cywilizacji – ma być sztuczne i martwe. Ceramiczne obiekty, podobnie jak tkanka nowoczesnego miasta, stają się przestrzenią koegzystencji różnorodnych organizmów. Rzeźby i obrazy są łącznikami między równoległymi światami. Obok płócien wypełnionych magicznymi istotami, na papierze w ramach cyklu Pamiętnik pojawiają się autorefleksyjne zapisy codzienności.

Zuzanna Litawińska w swoich pracach malarskich, ceramicznych i w kolażach koncentruje się na cyklach w naturze oraz długotrwałych procesach naturalnych, które niekiedy zmieniają bieg cywilizacji. Paproć, bluszcz, lilie, wierzba, świat grzybów, wulkany, kobiece bóstwa oraz czerpane z różnych kultur symbole pojawiają się tu w kontekście przemiany, odrodzenia i krążących we wszechświecie energii.

Tematy prezentowanych na wystawie obrazów Weroniki Pietrzak skupiają się wokół motywu ukrytej wiedzy roślin i ich magicznych mocy. Artystka sięga po legendy i baśnie, które pełne są przepisów na to, jak uzyskać połączenie z tajemnym światem natury i nasycić nim codzienne ludzkie życie.

W pracach Anny Rutkowskiej motywy botaniczne łączą się z erotyką i przyjmują kształty zupełnie nowych roślin i organizmów. Rowiec nieśmiały, Seksowymię płoche, Chuina kolczasta, Agroinwentum to byty intrygujące wizualnie, ale też niepokojące, gdy spróbujemy określić ich pochodzenie i funkcje. Na obrazach artystki to, co organiczne, ewoluuje w zagadkowych kierunkach, a to, co nieorganiczne, ulega jakby ożywieniu poprzez podobieństwo do form naturalnych.

Jakub Sobolewski na płótnach kreuje światy, w których kluczowe role odgrywają zwierzęta. To one, obdarzone wiedzą i mądrością, w stanie mistycznego uniesienia biorą udział w duchowych praktykach. Natura przeniknięta jest bytami niematerialnymi, które roztaczają nad nią opiekę i strzegą symbiozy ducha i materii.

Aleksandra Szczodry, badając właściwości roślin, tworzy inspirowane nimi ceramiczne ołtarzyki, amulety i talizmany. Artystka postrzega sztukę jako proces odzyskiwania pamięci zapisanej w materii. Dlatego sięga po naturalne materiały, takie jak glina czy naturalne pigmenty. Z rzeźb ceramicznych komponuje rytualne sceny odwołujące się do tradycji magicznych kręgów, świętych drzew i pradawnych kultów.

Według socjologów religii powrót do rodzimych kultów i wierzeń pogańskich jest reakcją na kryzys cywilizacji świata zachodniego – jego racjonalność, industrializację, rozwój technologii przy jednoczesnej dewastacji środowiska naturalnego. Jest to nie tyle powrót do przeszłości, ile nowoczesna „religijność protestu”. Postępujący od czasów nowożytnych, opisany przez Maxa Webera proces „odczarowania świata” polegał na wprowadzaniu racjonalnej wiedzy w miejsce ludowych wierzeń i myślenia magicznego. Czynienie świata przewidywalnym, obliczalnym i poddanym ludzkiej kontroli miało uwolnić człowieka od lęku przed demonami, czarami oraz gniewem bogów. Jak wiemy z historii, owa racjonalność przyniosła nowe lęki i „demony”, jak choćby bezduszny kapitalizm, utratę tożsamości w zglobalizowanym świecie, katastrofy ekologiczne czy postępujące zmiany klimatu. Dlatego nowoczesne „religie protestu” odkrywają logiki rządzące światem przed narodzinami kapitalizmu i monoteistycznych religii. Starają się na nowo „zaczarować” świat, uczynić go przestrzenią magicznych praktyk.

Kolektyw Hex wykorzystuje rozmaite media artystyczne i sięga do wielu tradycji. W ich praktykach zachodni ezoteryzm, tarot, magiczne kręgi, mitologie europejskie i wierzenia słowiańskie spotykają się ze starożytną ideą Duszy Świata, symboliką Wielkiej Bogini, zwyczajami i wierzeniami rdzennej ludności obydwu Ameryk oraz z symbolami, legendami i mitami Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Każda z osób wnosi do wspólnych działań własną wrażliwość i osobisty język formalny. Zaczarowując świat, korzystają z gotowych, starodawnych przepisów, ale też tworzą nowe. W ten sposób podtrzymują ciągłość tradycji tworzenia sztuki głęboko duchowej, która nie podąża głównym nurtem i nie ustaje w poszukiwaniu odpowiedzi na najistotniejsze pytania ludzkości.

Agata Sulikowska-Dejena

Link do wydarzenia na Facebooku: https://fb.me/e/bI8lrK2hN