„Prządki” – nowa opowieść kobiet w BWA Krosno

Biuro Wystaw Artystycznych w Krośnie zaprasza na wystawę „Prządki”, prezentującą prace artystek tworzących Grupę 13: Joanny Adamusiak, Agnieszki Berezowskiej, Marty Bożyk, Agnieszki Dobosz, Julii Jarży, Elżbiety Kwasek, Małgorzaty Malwiny Niespodziewanej, Katarzyny Niżegorodcew, Anny Sadowskiej, Weroniki Szmuc oraz Joanny Wysockiej-Panasiewicz. Kuratorką wystawy jest Magdalena Ujma.

„Prządki” to wystawa inspirowana krośnieńskimi legendami i tajemniczą atmosferą rezerwatu skalnego o tej samej nazwie. Artystki z Grupy 13 na nowo interpretują opowieść o trzech pannach zamienionych w skały, nadając jej współczesny wymiar. Zamiast historii kary powstaje opowieść o dojrzewaniu, przezwyciężaniu lęków i uwalnianiu się od ograniczeń. – informują organizatorzy.

Ekspozycję będzie można oglądać od 31 lipca do 22 sierpnia 2026 roku. Wernisaż odbędzie się 31 lipca o godz. 18:00, natomiast 1 sierpnia (sobota) o godz. 15:00 będzie można wziąć udział w oprowadzaniu autorsko-kuratorskim z udziałem artystek i kuratorki.

Wystawa: „Prządki”
Autorki: Grupa 13 – Joanna Adamusiak, Agnieszka Berezowska, Marta Bożyk, Agnieszka Dobosz, Julia Jarża, Elżbieta Kwasek, Małgorzata Malwina Niespodziewana, Katarzyna Niżegorodcew, Anna Sadowska, Weronika Szmuc, Joanna Wysocka-Panasiewicz
Kuratorka: Magdalena Ujma
Termin wystawy: 31 lipca – 22 sierpnia 2026
Wernisaż: 31 lipca, godz. 18:00
Oprowadzanie autorsko-kuratorskie: 1 sierpnia (sobota) godz. 15:00

„Prządki” to wystawa, która jest opowieścią, a nawet przypowieścią. Tak jak prządki przędą nici, tak artystki przędą własną historię, która powstała z inspiracji krośnieńskimi legendami. Nazwa wystawy została zaczerpnięta, oczywiście, od grupy ostańców skalnych o tej nazwie, znajdujących się na terenie rezerwatu geologicznego i będących popularnym miejscem wycieczek dla Krośnian i turystów z innych stron Polski. Jednocześnie Prządki są miejscem tajemniczym, gdzie czuć ciężar historii i co najmniej od czasów wczesnego średniowiecza w ich sąsiedztwie osiedlali się ludzie.

Coś z niepokojącej atmosfery wciąż trwa w tamtym miejscu. Ten nastrój utrwala legenda o powstaniu skałek. Ma ona wiele wersji, jednak każda kończy się nieszczęśliwie. Jej bohaterkami są trzy młode panny, które poniosły konsekwencje pracy w dzień świąteczny. Zostały ukarane surowo: zamieniły się w skały.

Artystki z Grupy 13 postanowiły stworzyć na tej bazie własną opowieść, na miarę naszych czasów. Nie historia ukarania kobiet za to, że pogwałciły obowiązujące normy, lecz historia dojrzewania i uwalniania się z więzów przestarzałych ograniczeń. Wystawa „Prządki” to przede wszystkim metaforyczna opowieść o kolejach życia kobiety, o dojrzewaniu. Podejmuje się tu egzystencjalne wyzwania, stawia czoło zwątpieniom i lękom, przezwycięża je i cieszy się wolnością. Jest to w końcu opowieść o zdobywaniu doświadczenia i wiedzy, także wiedzy o samej sobie.

Wystawa dzieli się na trzy główne części, z których każda opowiada o jakimś, ogólnie rozumianym, etapie życiowym. Pierwsza część symbolizuje lęki, środkowa odnosi się do walki wewnętrznej i wyzwolenia, a trzecia oznacza radość z osiągniętej wolności.

Na wystawie będzie można obejrzeć także zapowiedź filmu dokumentalnego, poświęconego Grupie 13. Film w reżyserii Marka Gajczaka będzie miał premierę w przyszłym roku.

Magdalena Ujma

Grupa 13
Grupa artystyczna założona w 1999 roku. Głównymi obszarami zainteresowań jej członkiń są grafika, rysunek, ceramika i fotografia. Jej założeniem jest dawanie sobie wzajemnego wsparcia, tak w sferze ideowej, organizacyjnej, jak również emocjonalnej. Corocznie Grupa organizuje przynajmniej jedną wspólną wystawę. Skład grupy ulegał zmianom w ciągu lat jej istnienia. Obecnie należą do niej: Joanna Adamusiak, Agnieszka Berezowska, Marta Bożyk, Agnieszka Dobosz, Julia Jarża, Elżbieta Kwasek, Małgorzata Malwina Niespodziewana, Katarzyna Niżegorodcew, Anna Sadowska, Weronika Szmuc, Joanna Wysocka-Panasiewicz.

Joanna Adamusiak – absolwentka Wydziału Grafiki ASP w Krakowie. Stypendystka DAAD na wydziale Komunikacji Wizualnej w Hochschule fur Gestaltung w Offenbach am Main. Dyplom w 1998 roku w pracowni Litografii. Studia podyplomowe w HfG, Offenbach am Main. Dyplom w pracowni sitodruku (2002).

Agnieszka Berezowska – absolwentka ASP w Krakowie (1999), dyplom w pracowni drzeworytu. Prowadzi zajęcia grafiki warsztatowej z młodzieżą i dorosłymi w Salwatorskim Studio Artystycznym. Laureatka wyróżnień i nagród w dziedzinie linorytu. Pracuje w technice linorytu.

Marta Bożyk – absolwentka ASP w Krakowie (1998). Profesorka na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie. Pracuje w technice druku wypukłego, wykonuje obiekty z papieru. Jej prace znajdują się w kolekcjach w Polsce i na świecie. Odbyła rezydencje w Japonii, Serbii, Belgii, Hiszpanii, Polsce.

Agnieszka Dobosz – studia na ASP w Gdańsku i Krakowie. Pracuje na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego (dr hab., prof. UR). Działa na pograniczu abstrakcji i figuracji tworząc rysunki, grafiki oraz instalacje. Laureatka kilku nagród międzynarodowych.

Julia Jarża – absolwentka Wydziału Grafiki ASP w Krakowie. Nauczycielka akademicka w Akademii im. Frycza Modrzewskiego w Krakowie (2002-2017). Kostiumografka w filmach fabularnych.

Elżbieta Kwasek – artystka, kostiumolożka, graficzka. Studia ASP w Krakowie na Wydziale Grafiki (1998). Projektuje i wykonuje kostiumy do teatru, filmu, telewizji, scenografię teatralną oraz plakaty i grafiki. Jest laureatką kilku nagród teatralnych.

Małgorzata Malwina Niespodziewana – graficzka, rysowniczka, autorka obiektów, instalacji i wideo, badaczka. Absolwentka krakowskiej ASP, dr hab., prof. UKEN w Krakowie, kuratorka cyklu wystaw: Grafika. Kontynuacja oraz Graficzki, współzałożycielka Grupy 13. Jej pola zainteresowań to: ciało, feminizm, Japonia.

Katarzyna Niżegorodcew – studia na ASP w Krakowie, Wydział Grafiki (1990 – 1997). Zajmowała się grafiką projektową (1997-2001), autorka ilustracji książkowych oraz projektów graficznych, fotografka portretowa i reportażowa. Edukatorka Montessori, tutorka rozwojowa, psychoterapeutka Gestalt.

Anna Sadowska – absolwentka Wydziału Grafiki ASP w Krakowie. Pracuje na Wydziale Sztuki UKEN w Krakowie (dr hab., prof. UKEN). Działa w obszarze grafiki, rysunku, obiektu, instalacji poruszając zagadnienia ekologiczne, materii, obecności, pustki. Laureatka nagród i wyróżnień.

Weronika Szmuc – zajmuje się ceramiką, fotografią i grafiką. W latach 1998-2009 mieszkała w Australii, gdzie zajmowała się fotografią portretową, reklamową i artystyczną. Do Grupy 13 należy od 2002 roku. Wspólnie z Julią Jarżą prowadzi Pracownię RG29.

Joanna Wysocka-Panasiewicz – studia na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie (1987-1992), dyplom z wyróżnieniem. Zajmuje się projektowaniem graficznym i typograficznym, rysunkiem, grafiką artystyczną, fotografią oraz ceramiką. Współzałożycielka studia projektowania graficznego TAK, twórczyni marki oraz sklepu Lubię rzeczy. Laureatka nagród w konkursach graficznych.